[
{
"@id": "/api/posts/135629",
"@type": "Post",
"ID": 135629,
"title": "„Oczy szeroko zamknięte”. Czyich interesów ma bronić RPO – władzy czy naszych?",
"thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-3x1-2.jpg",
"excerpt": "Rzecznik praw obywatelskich miał stać na straży praw i wolności obywateli. Od samego początku urząd ten pozostawał jednak przedmiotem politycznych kalkulacji. Od schyłku PRL po czasy „demokracji walczącej” powraca to samo pytanie: czy RPO broni obywateli, czy przede wszystkim interesów tych, którzy sprawują władzę?",
"path": "/news/kto-wybiera-rzecznika-praw-obywatelskich-historia-urzedu-rpo",
"custom_fields": {
"alternatywne_tytuly": false,
"custom_main_thumbnail": 136087,
"thumbnail_first": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-3x1-1.jpg",
"thumbnail_vertical_mobile": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-392x500-1.jpg",
"big_thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-3x2-2.jpg",
"thumbnail_feuilleton": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-3x1-2.jpg",
"main_category_input": 1,
"opracowane_przez": false,
"dodatkowi_autorzy": false,
"only_zero": true,
"highlight": false,
"felieton": true,
"sponsored": false,
"no_ads": false,
"live": false,
"disable_in_lists": false,
"sources": [
{
"name": "Zero.pl",
"url": ""
}
],
"post_tags_restricted": [
601,
938,
2968
]
},
"author": {
"@type": "User",
"@id": "/api/authors/by_slug/198",
"ID": 198,
"firstname": "Jacek",
"lastname": "Zaleśny",
"email": "redakcja@zero.pl",
"description": "",
"link": "https://z3r0.pl/autor/j-zalesny",
"avatar": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/j-zalesny-zdjecie.jpg",
"contact_data": [],
"position": "Konstytucjonalista, dr hab. nauk prawnych, Uniwersytet Warszawski - autor zewnętrzny",
"highlight": false,
"pozycja": 0,
"path": "/autor/j-zalesny"
},
"slug": "kto-wybiera-rzecznika-praw-obywatelskich-historia-urzedu-rpo",
"modified": "2026-07-14T05:59:15+02:00",
"published": "2026-07-14T05:59:15+02:00",
"readingTime": 5,
"category": {
"@id": "/api/terms/by_slug/category/1",
"@type": "Term",
"ID": 1,
"taxonomy": "category",
"title": "Kraj",
"path": "/kategoria/kraj",
"link": "https://z3r0.pl/kategoria/kraj",
"slug": "kraj",
"custom_fields": {
"category_type": "default",
"category_color": "#fb2e2e",
"category_bg_color": "#0E1114",
"dlugi_opis": "",
"nazwa_w_sekcji_najnowsze": "Najnowsze",
"override_sponsor": false,
"sponsor_logo": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo.svg",
"sponsor_logo_inverted": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo-inverted.svg",
"sponsor_link": "https://zen.com",
"sidebar_article_index_type": "time"
}
},
"listThumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/07/13/pap_20240304_48r-2-ratio-3x2-2.jpg",
"thumbnailDesc": {
"caption": "Tabliczka informacyjna przy wejściu do siedziby Biura Rzecznika Praw Obywatelskich al. Solidarności 77 w Warszawie (fot. Szymon Pulcyn / PAP)",
"description": "",
"alt": "",
"title": "Tabliczka informacyjna RPO"
},
"link": "https://z3r0.pl/news/kto-wybiera-rzecznika-praw-obywatelskich-historia-urzedu-rpo"
},
{
"@id": "/api/posts/125510",
"@type": "Post",
"ID": 125510,
"title": "Czy Tusk wydał werdykt przed śledztwem? „Premier nie może podważać wiarygodności świadka”",
"thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-1-ratio-3x1-2.jpg",
"excerpt": "W państwie, które deklaruje przywiązanie do zasad praworządności, świadek powinien być chroniony, a nie uprzednio dyskredytowany. Tymczasem słowa przedstawicieli władzy wykonawczej sugerują coś odwrotnego: próbę wpływania na przebieg postępowania i kształtowania jego wyniku jeszcze przed rozpoczęciem czynności procesowych.",
"path": "/news/prawa-swiadka-w-procesie-karnym-a-wypowiedzi-politykow-co-mowi-konstytucja",
"custom_fields": {
"alternatywne_tytuly": [
{
"altTitle": "Standardy rodem z NRD? Jak premier i minister sprawiedliwości łamią prawa świadka",
"designation": "all"
},
{
"altTitle": "Świadek to nie niewolnik. O granicach władzy w „Tuskmenistanie”",
"designation": "all"
},
{
"altTitle": "Premier i minister ponad prawem? Kulisy nacisków na prokuraturę",
"designation": "all"
},
{
"altTitle": "Zasada legalizmu kontra „demokracja walcząca”. Kto dziś decyduje o wiarygodności świadka?",
"designation": "all"
},
{
"altTitle": "Prokuratura na pasku rządu. Dlaczego ocena świadka przez premiera niszczy proces karny",
"designation": "all"
}
],
"post_tags_restricted": [
1074,
911,
2942,
3629,
601,
1093
],
"custom_main_thumbnail": 125551,
"thumbnail_first": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-1-ratio-3x1-1.jpg",
"thumbnail_vertical_mobile": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-2-ratio-392x500-1.jpg",
"big_thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-ratio-3x2-2.jpg",
"thumbnail_feuilleton": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-1-ratio-3x1-2.jpg",
"main_category_input": 1,
"opracowane_przez": false,
"dodatkowi_autorzy": false,
"only_zero": true,
"highlight": false,
"felieton": true,
"sponsored": false,
"no_ads": false,
"live": false,
"disable_in_lists": false,
"sources": [
{
"name": "Zero.pl",
"url": "https://zero.pl/"
}
]
},
"author": {
"@type": "User",
"@id": "/api/authors/by_slug/198",
"ID": 198,
"firstname": "Jacek",
"lastname": "Zaleśny",
"email": "redakcja@zero.pl",
"description": "",
"link": "https://z3r0.pl/autor/j-zalesny",
"avatar": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/j-zalesny-zdjecie.jpg",
"contact_data": [],
"position": "Konstytucjonalista, dr hab. nauk prawnych, Uniwersytet Warszawski - autor zewnętrzny",
"highlight": false,
"pozycja": 0,
"path": "/autor/j-zalesny"
},
"slug": "prawa-swiadka-w-procesie-karnym-a-wypowiedzi-politykow-co-mowi-konstytucja",
"modified": "2026-06-29T06:02:30+02:00",
"published": "2026-06-29T06:02:30+02:00",
"readingTime": 6,
"category": {
"@id": "/api/terms/by_slug/category/1",
"@type": "Term",
"ID": 1,
"taxonomy": "category",
"title": "Kraj",
"path": "/kategoria/kraj",
"link": "https://z3r0.pl/kategoria/kraj",
"slug": "kraj",
"custom_fields": {
"category_type": "default",
"category_color": "#fb2e2e",
"category_bg_color": "#0E1114",
"dlugi_opis": "",
"nazwa_w_sekcji_najnowsze": "Najnowsze",
"override_sponsor": false,
"sponsor_logo": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo.svg",
"sponsor_logo_inverted": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo-inverted.svg",
"sponsor_link": "https://zen.com",
"sidebar_article_index_type": "time"
}
},
"listThumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/06/27/white-ratio-3x2-2.jpg",
"thumbnailDesc": {
"caption": "Czy standardy demokratycznego państwa prawnego ustępują miejsca politycznym naciskom? Przepisy Konstytucji jasno określają granice działań premiera i prokuratury. (fot. Getty Images)",
"description": "",
"alt": "",
"title": "tuski, konstytucja"
},
"link": "https://z3r0.pl/news/prawa-swiadka-w-procesie-karnym-a-wypowiedzi-politykow-co-mowi-konstytucja"
},
{
"@id": "/api/posts/87876",
"@type": "Post",
"ID": 87876,
"title": "Reset konstytucyjny. Czy jest o czym rozmawiać?",
"thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/shutterstock_tk-ratio-3x1-2.jpg",
"excerpt": "Zanim zacznie się naprawiać Konstytucję, warto zadać pytanie, czy to ona jest zepsuta. Kryzys konstytucyjny nie zawsze wynika z wad prawa – częściej jest efektem tego, że prawo przestaje być respektowane przez tych, którzy powinni stać na jego straży.",
"path": "/news/czy-reset-konstytucyjny-rozwiaze-problem",
"custom_fields": {
"alternatywne_tytuly": [
{
"altTitle": "Gdy Konstytucja przegrywa z wolą polityczną",
"designation": "all"
},
{
"altTitle": "Prawo na papierze, władza w praktyce. Czy reset cokolwiek zmieni? ",
"designation": "all"
}
],
"custom_main_thumbnail": 87973,
"thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/shutterstock_tk-ratio-9x17-1.jpg",
"big_thumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/shutterstock_tk-ratio-3x2-2.jpg",
"main_category_input": 1,
"opracowane_przez": false,
"dodatkowi_autorzy": false,
"only_zero": true,
"highlight": false,
"felieton": true,
"sponsored": false,
"no_ads": false,
"live": false,
"disable_in_lists": false,
"sources": [
{
"name": "Zero.pl",
"url": ""
}
]
},
"author": {
"@type": "User",
"@id": "/api/authors/by_slug/198",
"ID": 198,
"firstname": "Jacek",
"lastname": "Zaleśny",
"email": "redakcja@zero.pl",
"description": "",
"link": "https://z3r0.pl/autor/j-zalesny",
"avatar": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/j-zalesny-zdjecie.jpg",
"contact_data": [],
"position": "Konstytucjonalista, dr hab. nauk prawnych, Uniwersytet Warszawski - autor zewnętrzny",
"highlight": false,
"pozycja": 0,
"path": "/autor/j-zalesny"
},
"slug": "czy-reset-konstytucyjny-rozwiaze-problem",
"modified": "2026-05-03T06:03:49+02:00",
"published": "2026-05-03T06:03:49+02:00",
"readingTime": 13,
"category": {
"@id": "/api/terms/by_slug/category/1",
"@type": "Term",
"ID": 1,
"taxonomy": "category",
"title": "Kraj",
"path": "/kategoria/kraj",
"link": "https://z3r0.pl/kategoria/kraj",
"slug": "kraj",
"custom_fields": {
"category_type": "default",
"category_color": "#fb2e2e",
"category_bg_color": "#0E1114",
"dlugi_opis": "",
"nazwa_w_sekcji_najnowsze": "Najnowsze",
"override_sponsor": false,
"sponsor_logo": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo.svg",
"sponsor_logo_inverted": "https://cdn.zero.pl/2026/01/zen-logo-inverted.svg",
"sponsor_link": "https://zen.com",
"sidebar_article_index_type": "time"
}
},
"listThumbnail": "https://cdn.zero.pl/2026/04/30/shutterstock_tk-ratio-3x2-2.jpg",
"thumbnailDesc": {
"caption": " (fot. Grand Warszawski / Shutterstock)",
"description": "",
"alt": "",
"title": "Trybunał Konstytucyjny."
},
"link": "https://z3r0.pl/news/czy-reset-konstytucyjny-rozwiaze-problem"
}
]
Rzecznik praw obywatelskich miał stać na straży praw i wolności obywateli. Od samego początku urząd ten pozostawał jednak przedmiotem politycznych kalkulacji. Od schyłku PRL po czasy „demokracji walczącej” powraca to samo pytanie: czy RPO broni obywateli, czy przede wszystkim interesów tych, którzy sprawują władzę?
W państwie, które deklaruje przywiązanie do zasad praworządności, świadek powinien być chroniony, a nie uprzednio dyskredytowany. Tymczasem słowa przedstawicieli władzy wykonawczej sugerują coś odwrotnego: próbę wpływania na przebieg postępowania i kształtowania jego wyniku jeszcze przed rozpoczęciem czynności procesowych.
Zanim zacznie się naprawiać Konstytucję, warto zadać pytanie, czy to ona jest zepsuta. Kryzys konstytucyjny nie zawsze wynika z wad prawa – częściej jest efektem tego, że prawo przestaje być respektowane przez tych, którzy powinni stać na jego straży.