Naukowcy z USA odkryli, że pospolity gatunek drożdży o pomarańczowej barwie potrafi skutecznie wabić i neutralizować komary przenoszące malarię. To przełomowe odkrycie może stać się fundamentem dla stworzenia tanich, ekologicznych i bezpiecznych pułapek na owady w rejonach dotkniętych tą śmiertelną chorobą.
- Pomarańczowe drożdże Rhodotorula taiwanensis skutecznie wabią komary przenoszące malarię.
- Naukowcy zbadali siedem gatunków grzybów pod kątem przyciągania owadów. Tylko jeden z nich okazał się skuteczny.
- Zapach tych drożdży opiera się głównie na dwóch związkach organicznych. Charakuje się on zupełnie innym aromatem niż popularne drożdże piekarnicze.
Inkowie złożyli ją w ofierze na szczycie wulkanu. Nowe odkrycie archeologów
Naukowcy z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health (USA) zbadali zdolność pospolitych drożdży do wabienia komarów. Jak się okazało, pomarańczowe drożdże o nazwie Rhodotorula taiwanensis, dzięki swojemu zapachowi i lepkości, potrafią zwabić, a nawet uwięzić Anopheles gambiae, głównego komara przenoszącego malarię w Afryce.
Rhodotorula taiwanensis został po raz pierwszy wyizolowany z próbek roślinnych pobranych na Tajwanie i został opisany w roku 2010. Występuje powszechnie w glebie i na roślinach w różnych regionach świata – na powierzchni liści trzciny cukrowej i ryżu, na łodygach bylicy pospolitej, na borówkach, a także w kulturach startowych do fermentacji stosowanych do tradycyjnej produkcji alkoholu w Indiach i sosu sojowego w Korei.
Niezwykłe odkrycie amerykańskich naukowców
– Nasze odkrycia sugerują, że te powszechne drożdże mogą stanowić podstawę bezpiecznych i niedrogich strategii zwalczania komarów – wskazał dr Conor McMeniman, współautor badania, z Bloomberg School. Drugim współautorem badania był dr n. med. Arturo Casadevall, profesor mikrobiologii molekularnej i immunologii oraz chorób zakaźnych.
Laboratorium McMenimana bada komary przenoszące choroby i bodźce sensoryczne wpływające na ich zachowanie. Laboratorium Casadevalla bada grzyby i inne drobnoustroje. W ramach tego projektu oba zespoły współpracowały, aby zbadać potencjalne zdolności różnych popularnych gatunków drożdży do wabienia komarów.
Tylko jeden z siedmiu badanych gatunków drożdży wyróżniał się zdolnością do wabienia samic komarów A. gambiae, które mogą przenosić malarię: szczep R. taiwanensis 200S, który laboratorium Casadevalla wyizolowało w 2023 roku podczas badania grzybów występujących w Baltimore.
Mieszanka zapachowych substancji chemicznych tych drożdży składa się głównie ze związków organicznych: acetonu i 3-metylo-1-butanolu, a jej zapach znacznei tróżni się na przykłąd od drożdży piekarniczych (Saccharomyces cerevisiae). Dalsze testy na komarach A. gambiae i muszkach owocowych Drosophila – które również były przyciągane przez Rhodotorula, a nawet chętnie je zjadały – potwierdziły, że główną rolę odgrywa węch owadów.
Drożdże bronią w walce z malarią
Zarówno komary, jak i muszki owocowe miały tendencję do rozprzestrzeniania Rhodotorula na obszarze testowym. Odkrycie to jest zgodne z teorią, że zdolność tych drożdży do wabienia owadów jest częścią ewolucyjnej strategii zwiększania ich rozpowszechnienia.
Zespół wyizolował dwa blisko spokrewnione gatunki Rhodotorula, R. mucilaginosa i R. toruloides, z komarów Anopheles w endemicznym dla malarii miejscu w Zambii, co dowodzi, że Rhodotorula i Anopheles utrzymują ze sobą kontakt w środowisku naturalnym.
Naukowcy zaobserwowali, że zarówno samice, jak i samce komarów z rodzaju Anopheles często zostają uwięzione w lepkim biofilmie tworzonym przez R. taiwanensis, co sugeruje, że powierzchnia tych drożdży może być również przydatna do opracowania biodegradowalnego kleju do pułapek na komary.
Autorzy badania oceniają obecnie atrakcyjność R. taiwanensis dla innych gatunków komarów przenoszących malarię, a także dla uciążliwych komarów występujących w USA.